Olaylar ve Kelimeler – Arif Nihat ASYA

Olayların tehlikeleri, zararları, iç yüzleri, süreleri ne olursa olsun, kendilerinden hatıra, kelimeler de bıraktıkları oluyor… Karşınıza iki örnekle çıkıyorum:

Bir komutan, bazı hareketleri «alârm dışı davranışlar» diye adlandırdı. Ben de «alârm dışı» terimini öğrenmiş oldum.

Biz gericiler, bir İslâm büyüğünün «bana bir harf öğretenin kulu kölesi olurum.» düsturunu hatırdan çıkarmayız: teşekkür ederim.

«Yalnız işitince veya görünce âşinâsı çıkmam yetmez… Lügatime, dilediğim zaman sarf edebileceğim sağlamlıkta yerleşmeli» diyerek, terimi, yerli yersiz, kullanıyorum.

Evde bir telâş oluyor, «ne var?» diye soruyorum…

«Hiç!» diyorlar… «alârm dışı bir telâş» diye düşünüp işime bakıyorum.

Sokakta bir kalabalığın sebebini soruşturuyorum… merakımı giderecek kimse çıkmıyor… «alârm dışı bir kalabalık» deyip geçiyorum.

Ateşim yükseliyor, hekim sebep bulamıyor, teşhisi ben koyuyorum: «alârm dışı bir ateş…»

Okulda hocanın yersiz öfkesi için çocukların «alârm dışı bir öfke» dediklerini duyunca, olayların onlara da kelimeler kazandırdığını görmekle seviniyorum.

Bu terim, dildeki istikbalinden emin olabilir.

Rusların gizlice attıkları bir fezâ gemisinin astronotu, fezâda can veriyor.

Bir Amerikanlı bu olayı, «Ruslar, fezâya ilk kozmik tabutu yerleştirdiler.» diye ifşa etti.

Ben de o gün, lügatime «kozmik tabut» terimini yerleştirdim ve bir teşekkür daha edâ ettim.

Şimdi, bu terimi kullanmak için vesileler beklemekteyim.

8 Mart 1962
Kaynak: Onlar Bu Dilden Anlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir