Mars’ta gün batımı neden mavi görünür?

B: National Aeronautics and Space Administration

Mars’taki Gale Krateri’nde görevini sürdüren Curiosity keşif aracı 15 Nisan 2015 tarihinde, kendi takvimine göre 956. Mars gününde, bir kum fırtınası sonrasında en çok ilgi gören fotoğraflarından birini Dünya’ya gönderdi.

Bu, Curiosity’nin ilk renkli gün batımı kaydıydı ve Mars’ta gün batımı mavi görünüyordu. Dünya ile Mars’ın gökyüzü kıyaslandığında birbirine zıt renkler göze çarpıyor. Bu durum gezegenlerin farklı atmosfer bileşenlerinden kaynaklanıyor. Güneş ışınları, çoğunluğu azot ve oksijenden oluşan, görece yoğun Dünya atmosferinde küçük moleküllerle etkileşime girerken, Mars’ın çoğunluğu karbondioksitten oluşan seyrek atmosferinde ise gaz moleküllerinin yanı sıra toz partikülleriyle de etkileşmektedir.

Mars atmosferindeki tozun kaynağı, yüzeyde gerçekleşen kum fırtınaları sonucunda atmosfere savrulan demir oksit parçacıklarıdır.

Mars atmosferindeki tozlar gündüz saatlerinde mavi dalga boyundaki ışığı soğururken kırmızı tonları yansıtır. Bu sayede kırmızı tonlarda bir gökyüzü görüntüsü oluşur. Gün batımı ve doğumunda ise atmosferde daha fazla mesafe kat eden Güneş ışınları, kırmızı tonlarını kaybeder; kısa dalga boylu ışınlar atmosferi geçerek ufukta Güneş’in olduğu kısmın mavi görünmesine sebep olur.

Fotoğrafı kaydeden Curiosity’nin “Mastcam” adlı kamerası renkleri insan gözüne oldukça benzer biçimde algılıyor.

Ancak bu kamera mavi dalga boyuna insan gözü kadar hassas değil. Yani, gelecekte olası insanlı Mars keşiflerinde, daha belirgin mavilikte gün batımı seyretmemiz mümkün.


Kaynaklar:
iflscience.com/space/curiosity-snaps-blue-sunset-mars
nasa.gov/jpl/msl/pia19401/sunset-sequence-in-mars-gale-crater


Bilim ve Teknik
Mayıs 2019

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir