İngilizler, Türk Masonluğunu resmen, muntazam loca tanıdılar

Türkiye’de Masonluğun tarihi oldukça eskidir. İlk localar, Kırım Harbi’nden hemen sonra kurulmaya başlanmıştır. Bunlar, İngiltere, Fransa, İtalya, İspanya, Yunan ve Belçika gibi çeşitli memleketlerin Maşrık-ı Âzamlıklarına bağlıydılar. İlk şûrâ-yı âli, Prens Halim Paşa tarafından 1861 yılında İstanbul’da kurulmuştu. Buraya kayıtlı bulunanlar arasında Ruj Kruva derecesini hâiz V. Murad ile üstad derecesinde Şehzâde Nureddin ve Kemaleddin efendiler de vardı… Ne hazindi ki; bunlar, masonluğun amansız düşmanı Cennetmekân Sultan Abdülhamid Han Hazretleri’nin öz kardeşleriydiler.

Fakat, O’nun himmet ve muhalefeti sebebiyle bu ilk masonik faaliyet akamete uğramış ve daha ziyade yurt dışına ve biraz da Yahudilerin “İspanya Katliamı”ndan sonra iskan edildikleri “Selanik”e naklolmuştu. 1909 senesinden itibaren faaliyetlerini artıran ilk masonlar arasında, Pertev Paşa, Sadrazam Ali Paşa; Şair Ziya Paşa, Şeyhülislam Musa. Kazım Efendi, Keçecizade Fuat Paşa, Mithad Paşa Ahmed Vefik Paşa, Tunuslu Hayreddin Paşa, Sadullah Paşa, Kurenadan Seyid Bey, Müşir Fuad Paşa, Abdurrahman Hilmi, Saffet, Memduh, Tevfik, Nuri, Rauf, Behçet,Raif, Kenan Nuri, Halet Bey ve paşalarla V. Murad’ın oğlu Şehzade Selahaddin Efendi gibi seçkin şahsiyetler vardı. (Muhibban-ı Hürriyet Mahfeli Tariçesi, İstanbul – 1934, s. 9-10)

Bu tarihten itibaren Türk Masonluğunun nasıl geliştiği ve devletimizi ele geçirerek onu nasıl batırdığı şimdilik mevzumuz haricindedir. Fakat Türk Masonluk tarihi tetkik edildiğinde görülmektedir ki; masonlar, şu iki gerçeği daima inkar etmişlerdir.

  • Gizlilik
  • Dışa bağlılık

Gizlilikleri fiili vakıalar önünde isbat külfetinden beri kabul olunacak derecede ortadadır. Ancak, bunu reddettikleri halde yalnız kendi mensuplarına aid mevkûtelerde defaatle sırlarını ketmederek etrafa duyurmamalarını tenbihleyen yazılar görülmektedir. Mesela “Büyük Şark” ismiyle 1930’larda çıkardıkları ve kapağına daima “Yalnız Türk Yükseltme Cemiyeti azasına aid el yazılarını ihtiva eder.” kaydını düşürdükleri mecmuanın 8-9 numaralı sayısının 14. sahifesinden itibaren “NİÇİN GİZLİYİZ?.. serlevhalı makale müthiş bir itiraf mahiyetindedir. Yerimizin darlığı sebebiyle buradan iktibaslar yapamıyoruz.

Türk Masonlarının öteden beri inkâr etlikleri bir gerçek de köklerinin dışarıda olduğu hususudur. Masonluk bir cemiyettir. Cemiyetlerin ise, kanunen kökü dışarıda olamaz. Bu kanunsuzluk sebebiyle “beynelminellik”lerini hemen, daima inkâr ederler. Fakat Sebil’in bu sayısına dercedilen, klişesini gördüğünüz İngilizce vesika onların maskelerini düşürmekle ve dışa bağlıklarını kat’i bir surette ortaya koymaktadır. Buna göre Türk masonları İskoç Teşkilatı tarafından, sanki müstakil bir devletmişler gibi “TANINMAK” suretiyle tescil olunmakta, bir nev’i vaftiz edilmektedirler. Kuruluşundan bu yana ilk defa bu şerefe (!..) nail olabilen masonların sevinci sonsuzdur.

Gerçekten mason nâşir-i efkârı olan “MİMAR SİNAN” dergisinin, İstanbul 1971 tarihli 4-5 numaralı sayılarında BÜYÜK ÜSTAD HAYRULLAH ÖRS tarafından bu haber teşkilata şöyle tamim edilmiştir:

Kardeşlerim,

Bugün bütün dünyaca muntazam sayılmalarını isteyen büyük Locaların aşmak için çok uğraştıkları en büyük merhaleyi, iyi niyetimiz, sebatımız ve istisnasız bütün kardeşlerimizin yılmak bilmez tutumlarıyla aşmış bulunuyoruz.

İngiltere Büyük Locası’nın bir Büyük Locayı muntazam olarak tanımasının ne demek olduğunu size uzun boylu açıklamam gerekmez. Bu işin, bundan 253 sene önce kurucusu olmak sıfatıyla İngiltere Büyük Locası, Masonluk göğünde kutup yıldızı gibi şaşmaz bir yol gösterici gibidir. Büyük Loca olarak, kurulan her müesseseyi kolay kolay tanımaz. Hele gayrimuntazam Localarla ilişkisi olan veya kökenini bunlara bağlayan Büyük Locaları asla.

Bizim iyi niyetimizin sonucu olarak bu iş de tamamlanmış oldu. Daha 1956 yılında, dünya intizamsız Büyük Locaları listesinde adının yanında “menşei belli olmayan ve egemenlik bulunmayan bir kurul” kaydını gördüğümüz Büyük Locamız için bu, gerçekten sevinçli bir durumdur.

14 Kasım 1970 tarihinde toplanan Büyük Loca Umumi Heyeti yıllardan beri sürüp gelen bir meseleyi de bir günde büyük yorgunluk ve emekler pahasına sona erdirdi: muntazam bir Büyük Locaya yaraşır bir Anayasayı kabul etti. Artık kendimizi tamamıyla gerçek masonca faaliyetlere vermeliyiz.

Size Localarda her sefer tekrarlanan bir sözü hatırlatarak bu mesajıma son vereceğim:

Kardeşlerim,

Uyanık ve dikkatli olunuz, yüreklerinizi kardeşlik duygu ve güvenine açık bulundurunuz. Birlikte geçireceğimiz vakitler bizler ve bütün insanlık için ancak böylelikle yararlı olacaktır.

Hayrullah ÖRS
BÜYÜK ÜSTAD

Türk Masonluğunun İngiltere Büyük Locası tarafından Muntazam Loca kabul edildiğini bildiren İngilizce mektup!..

Bu mesajda bahsi geçen ve klişesi dercedilen vesikanın adı geçen mecmuanın 10. sayısında yer verilen tercümesi ise aynen şöyledir:

İngiltere Büyük Locası Büyük Kâtibinden Türkiye Büyük Locası Büyük Kâtibine gelen levha (Tercüme)

11 Eylül 1970

Muhterem Büyük Katip Kardeşim

Ekli belgeleriyle birlikte 9 Mart ve 2 Haziran 1970 tarihli mektuplarınıza atıf yaparak Büyük Loncanıza ve özellikle onun menşeine ilişkin tamamlayıcı bilgiler Harici Münasebebetler Kurulunun dikkatli incelemelerinden ve bunların sonuçlandırılmaları olumlu bulunduktan sonra Büyük Locamıza arz edilmiş olup, Şimdi İngiltere Birleşik Büyük Locası’nın 9 Eylül 1970 tarihli üç aylık toplantısın da Türkive Büyük Locasının tanınmasının oy birliği ile kabul edildiğini bildirmekle memnuniyetimi bildirir ve bu vesile ile iki jüridiksiyon arasında kurulan dostane münasebetlerin sürekli olmasını ümit ettiğimi beyan ederim.

Temsilciler teatisi üzerinde sizinle tekrar temasa geleceğim.
Samimi ve kardeşçe selamlarımla

Büyük Katip

Masonların bu vesikalara rağmen artık dışa bağlı oldukları iddiasını red ve cerh etmelerine imkan olmadığı kanaatindeyiz. Ancak ne yazık ki; masonların bu büyük sevinçleri pek de uzun sürmemişe benzemektedir. Gerçekten Mimar Sinan Dergisi’nin 1975 tarihli 17. sayısında yer alan “Büyük Üstad Nafiz Ekemen” imzalı mesaj Türk masonları arasındaki kaynaşmayı şu satırlarda açıkça ortaya koymaktadır:

Sevgili Kardeşlerim,

Localarımız, bir yaz tatilinden sonra, yeni bir hızla çalışmalarına başlamaktadır. Şu sıralarda hakkımızda bir takım sözler söylendiğini duyuyoruz. Masonluk böyledir. Kurulduğundan bu yana, bir tek gün geçmez ki, bin bir uydurma vesile ile, sağdan soldan taşlanmasın. Ve kurulduğundan bu yana, Masonluğun bu hareketlere karşı bir tek tutumu vardır: Hiç bir münakaşaya girişmeden kendi yolunda, sağlam adımlarla yürümek. Münakaşaya girişmez, çünkü Masonluk, dini veya politik bir mücadele yeri değildir: söylenen her söz, haklı veya haksız, bin bir tane yeni sözün ortaya çıkmasına sebebiyet verir ve lakırdı kargaşalığı içinde gaye kaybolur.

Bakalım zaman ne gösterecektir:
“Münafığın sonu gelmez, söner elbet ocağı. Henüz tütüyor ise demek gelememiş çağı…”


Kaynak: Sebil Gazetesi, Cilt 1, Sayı 2, s.2-3, Fazilet Matbaası, 9 Ocak 1976, İstanbul

1 thought on “İngilizler, Türk Masonluğunu resmen, muntazam loca tanıdılar

  1. Bu konuyla alakalı birçok belge ve yazıyı, twitter adresi üzerinden paylaşmaktayım. İlginizi çeken yazılar olursa mutlaka sitenize ekleyebilirsiniz. Keza masonluktan ayrılmış birçok kişinin yazılarınıda ekliyorum. İyi çalışmalar.

Mason Locaları için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir