Bir yılda 10 ‘KARA DELİK’ tesbit edilecek!

GÖKYÜZÜ – KARA DELİKLER

Waterloo Üniversitesi’nden araştırmacılar yılda yaklaşık 10 kara delik tespit edecek bir yöntem geliştirdi. Bu yöntemle bulunacak yeni kara delikler, şimdiye kadar bilinen kara deliklerin sayısını iki yıl içinde ikiye katlayabilir. Önümüzdeki on yılda tespit edilecek kara deliklerin sayısı, analiz edildiklerinde istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar verecek kadar yüksek olabilir.

Kara delikler üzerlerine düşen tüm ışığı ve maddeyi soğurur ve radyasyon yaymazlar. Bu yüzden bir kara deliği görüntülemek hayli zordur. Kara deliklerin işleyişi hakkında çok az şey bilinmesine rağmen, yıldızların evrimi ve hayat döngüsünde çok önemli bir rol oynadıklarını, hatta gök adaların büyümesini düzenlediklerini biliyoruz.

Kütlesel Mercekleme:
Bir kara delik, olay ufkuna giren hiçbir şeyin hatta ışığın bile çekim gücünden kurtulamayacağı kadar yoğun bir cisimdir. Kara deliğin olay ufku, ışığın ve maddenin artık kaçamadığı bölgeyi sınırlayan kuşaktır. Kara deliğin kütleçekimi, çevresindeki alanı ve arka plan yıldızlarından gelen ışığı bozar. Buna kütleçekimsel mercekleme denir.

Waterloo Üniversitesi’nden Avery Broderick ve meslektaşları kara deliklerin tespit edilmesi için farklı bir yöntem önerdi. Yeni yaklaşım kütleçekimsel merceklemeyi ve radyo interferometrisini bir araya getiriyor. Kütleçekimsel mercekleme, kütlesi büyük bir nesne örneğin bir kara delik başka bir ışık kaynağının örneğin bir yıldızın önünden geçtiğinde ortaya çıkar. Yıldızın ışığı, nesnenin kütleçekimi alanının etrafında Dünya’ya ulaşmak için kıvrılır ve tutulmada olduğu gibi yıldızın ışığı odaklandığı için daha koyu değil daha parlak görünür. Bu olguyu görünür dalga boyunda gözlemleyen en büyük teleskopların bile çözünürlüğü sınırlıdır. Broderick ve ekibi, kütle çekimsel mercekleme olayının gerçek zamanlı olarak, birden fazla görüntüsünü almak için görünür ışık yerine radyo dalgalarında gözlem yapmayı öneriyor.

Bir radyo teleskobu kullanarak radyo interferometri yöntemiyle aynı olaya baktığınızda birden fazla görüntüyü çözümleyebilirsiniz. Bu nesnenin kütlesi, mesafesi ve hızı gibi özellikleri bulmamıza olanak tanır. Zamanla bir dizi radyo görüntüsü çekip onları film haline getirerek, kara deliklerin evrimi hakkında daha fazla bilgiye ulaşabiliriz.

Ocak 2017
Erdem Aytekin
Kaynak: Bilim ve Teknik

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir